Hiện tượng “Búp bê Kuman Thong”

Lượt xem:

Đọc bài viết

Ngày 04 tháng 4 năm 2019, Sở Nội vụ tỉnh Kon Tum đã có Công văn gửi đến các sở, ban ngành thuộc tỉnh và UBND huyện, thành phố trên địa bàn tỉnh Kon Tum về hiện tượng “Búp bê Kuman Thong”.

Theo đó, thời gian qua, hiện tượng “Búp bê Kuman Thong” xuất hiện ở một số tỉnh, thành phố như: Thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hòa Bình, Nghệ An, Ninh Thuận,… gây hoang mang dư luận xã hội. Trước sự việc trên, để có biện pháp phòng ngừa hiện tượng “Búp bê Kuman Thong” xảy ra trên địa bàn tỉnh. Trên cơ sở Công văn số 276/TGCP-TGK ngày 25/3/2019 của Ban Tôn giáo Chính phủ, Sở Nội vụ cung cấp một số thông tin về hiện tượng “Búp bê Kuman Thong” và đề nghị các sở, ban, ngành thuộc tỉnh, UBND các huyện, thành phố triển khai các nội dung sau:
1. Thông tin khái quát về hiện tượng “Búp bê Kuman Thong”
Kuman Thong là một loại thần giám hộ huyền bí theo tín ngưỡng dân gian Thái Lan, Trong tiếng Thái, “Kuman” có nghĩa là “Cậu bé thanh tịnh” (hay “Kumara” là “Cô bé thanh tịnh”), “Thong” nghĩa là “vàng”; “Kuman Thong” nghĩa là “Cậu bé vàng” hay còn được gọi là “Quỷ linh nhi.
Theo các tu sỹ Phật giáo Thái Lan, ban đầu “Búp bê Kuman Thong” được tạo ra với mục đích là giúp đỡ những linh hồn hài nhi bị chết oan hoặc không có nơi nương tựa được siêu thoát. Các nhà sư cho rằng, khi đứa trẻ chết đi, thân xác phân hủy nhưng linh hồn của chúng còn tôn tại và cần nơi trú ngụ, do vậy các nhà sư (hoặc thầy bùa) sẽ lấy một bộ phận trên xác hài nhi (tóc, móng tay, chân, xương,…) để tạo thành bùa, sau đó yểm vào một vật cụ thể như búp bê. Con búp bê sẽ là nơi trú ngụ linh hồn của đứa trẻ bị chết, được đặt ở trong nhà và được chăm sóc như một đứa trẻ, được nghe kinh Phật đê tạơ nghiệp lành, xóa bỏ nghiệp dữ trong quá khứ, qua đó chúng sẽ được tái sinh vào nơi tốt hơn.
“Búp bê Kuman Thong” không được coi là một phần trong Phật giáo chính thống, nhưng nó phổ biến ở Thái Lan từ thời cổ đại. Cùng với sự tuyên truyền về khả năng siêu nhiên của búp bê, các pháp sư, đạo sỹ đã “biến tướng” và sử dựng nguyên một thai nhi mang sấy khô rồi tạo ra “Búp bê Kuman Thong” nhằm làm tăng giá trị cũng như tính thần bí của loại búp bẻ này.
Theo các bản chép tay của người Thái từ hàng trăm năm trước, Kuman Thong được tạo ra bằng cách lấy bào thai khỏi xác của người mẹ, sau đó thầy phù thủy đưa đến nghĩa trang để tiên hành nghi lễ gọi hôn Kuman Thong. Kết thúc nghỉ lễ gọi hồn, bào thai được sấy trên lửa cho đến khi khô lại, được sơn một lớp Ya Lak (một loạn sơn mài được sử dụng làm bùa hộ mệnh) và Takrut (hỗn hợp trộn với vàng lá). Cuối cùng là bọc bào thai vào trong vàng lá để hoàn thành một Kuman Thong. Ngoài ra, còn có cách khác đề làm Kuman Thong là bảo thai được ngâm vào trong Nam Man Phrai (một loại dầu chiết xuất bằng cách đốt một ngọn nến gần cằm của một đứa trẻ đã chết hoặc một người đã chết một cách bất bình thường), tuy nhiên cách làm này ít phổ biến hơn vì là hành vi bất hợp pháp.
Hiện nay, để làm một “Búp bê Kuman Thong”, người ta phải tìm những phụ nữ mang thai đã chết không quả 21 ngày để lấy bào thai và tiến hành các công đoạn nói trên. Nhu cầu này dẫn đến một hệ lụy là ở Thái Lan, nhiều bệnh viện liên tục bị đánh cặp thai nhí sinh non, mộ các bà mẹ đang mang thai cũng thường xuyên bị trộm,… Vì vậy, pháp luật Thái Lan nghiêm cảm việc chế tạo và sử dụng “Búp bê Kuman Thong”, song những đồn thổi không ngừng về quyền năng siêu phàm khiến cho nó vẫn là một thứ hàng phi pháp đắt giá, từ vài triệu đến vài trăm triệu đồng tùy vào chất liệu, hình đáng và “năng lực” của mỗi loại. Người thờ “Búp bề Kuman Thong” chủ yếu là giới kinh doanh, buôn bán với nhiều mục đích như: tăng ích (chiêu tài, câu khách, buôn may bán đắt); kính ái (tạo tình cảm); tức tai (bảo hộ thân chủ trong những trường hợp gặp nguy hiểm, mách bảo trước những chuyện nguy hiểm…); hàng phục (phá phách đôi thủ); câu triệu (gọi người đi xa)…
Tại Việt Nam, việc thờ cúng “Búp bê Kuman Thong” xuất hiện tại một số địa phương như: Thành phô Hà Nội, Thành phô Hồ Chí Minh, Hòa Bình, Nghệ An, Ninh Thuận,… chủ yếu là ở một bộ phận nhỏ doanh nhân, người buôn bán, thậm chí có cả những đối tượng là trộm cướp, lừa đảo,… Việc mua, bán “Búp bê Kuman Thong” không khó khăn khi có hàng chục hội, nhóm kín được lập ra trên mạng xã hội chuyên trao đôi, buôn bán và chăm sóc “Búp bê Kuman Thong” như: “Nhóm nuôi và chăm sóc linh nhi – Bùa kinh doanh” (12.000 thành viên), “Nhóm nuôi Kuman Thong” (10.800 thành viên), “Nhóm-mua bán bùa” (7.500 thành viên), “Nhóm nuôi và chăm sóc Kuman Thong đúng cách tại Việt Nam” (6.500 lượt theo dõi), “Hội Kumanthong Sài Gòn – Việt Nam” (10.776 thành viên), “Nhóm nuôi và chăm sóc Kumanthong đúng cách tại Hải Phòng”,… Trên các diễn đàn này, thành viên thường chia sẻ cách chăm sóc búp bê như cách cho ăn, cách dạy dỗ khi “con” hư,…
Do lợi nhuận từ việc buôn bán “Búp bê Kuman Thong” không nhỏ, trong khi chất lượng không thể kiểm chứng nên các đối tượng xấu đã cô ý thổi phồng sự thật về “Búp bê Kuman Thong”, buôn bán “Búp bê Kuman Thong” giả, lừa gạt những người cả tin nhằm trục lợi.
Hiện tượng “Búp bê Kuman Thong” là một hình thức mê tín dị đoan, không phù hợp với văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam và vi phạm những quy định của pháp luật Việt Nam; làm tổn hại kinh tế và nảy sinh tâm lý hoang mang, ỷ lại, trông chờ vào vận may, bùa phép ở những người tin theo. Nếu việc sản xuất, mua bán, sử dụng hiện tượng này không được ngăn chặn kịp thời, đề trở nên phố biển sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến niềm tin, đời sống sinh hoạt văn hóa, tinh thần của người dân và dẫn đến những nguy cơ xấu đối với xã hội như: gia tăng các hoạt động mua, bán thi thể thai nhi, các hình thức lừa đảo để trục lợi phi pháp, ảnh hưởng đền an ninh trật tự, an toàn xã hội,…
2. Đề phòng ngừa hiện tượng “Búp bê Kuman Thong” xảy ra trên địa bàn, Sở Nội vụ đề nghị các sở, ban, ngành thuộc tỉnh, UBND các huyện, thành phố quan tâm và triển khai một số nội dung như sau:
Thống nhất nhận thức trên cơ sở nhận diện, xác định rõ đây là một hình thức mê tín dị đoan, không phù hợp với truyền thống văn hóa và pháp luật của Việt Nam.
Làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục để đội ngũ cán bộ, công chức và quần chúng nhân dân thấy rõ bản chất mê tín, vị phạm pháp luật của hiện tượng này, không tham gia sản xuât, mua, bán, sử dụng “Búp bê Kuman Thong”.
Đề nghị các UBND huyện, thành phố tuyên truyền, hướng dẫn để chức sắc, chức việc, tín đồ tôn giáo và nhân dân trên địa bàn thực hành niềm tin tín ngưỡng, tôn giáo đúng quy định của pháp luật, hiến chương của giáo hội; không có biểu hiện lệch chuẩn với các giá trị đạo đức xã hội tốt đẹp.
Các cơ quan chức năng, UBND các huyện, thành phố kiên quyết xử lý các đối tượng có hành vị cực đoán, vi phạm pháp luật trong việc tuyên truyền, hành nghề mê tín dị đoan, sản xuất, buôn bán “Búp bê Kuman Thong”./.